INLEIDEND

De oorspronkelijke wet op de verenigingen zonder winstoogmerk dateerde van 27 juni 1921 en onderging in de loop der jaren weinig aanpassingen. Meer dan tachtig jaar was zij de basis geweest voor alles wat met de verenigingen zonder winstoogmerk te maken had. Een herziening drong zich dus op.

De nieuwe wet van 2 mei 2002 heeft daarin dus ook verandering gebracht, hoewel meteen kon vastgesteld worden dat het eigenlijk over geen nieuwe wet ging, maar wel om een wijzigingswet.

De voornaamste doelstelling van de nieuwe v.z.w.-wet bestond erin de doorzichtigheid van de v.z.w.'s te verbeteren, en een betere controle te waarborgen. De wetgever wou immers verhinderen dat de v.z.w.-vorm, zoals dat in het verleden vaak het geval was, ook in de toekomst nog op een oneigenlijke manier zou gebruikt worden.

In het kader van onze slogan "fenvlaanderen in dienst van carnaval" werd besloten de leden te informeren, te documenteren en te begeleiden in de doolhof van de vele verplichtingen.

Alles werd in het werk gesteld om het geheel zo beknopt en eenvoudig mogelijk voor te stellen met de bedoeling deze juridische materie op "leesbare" wijze toe te lichten.

Anderzijds blijft F.E.N.-Vlaanderen alle evoluties van de wetgeving nauwgezet opvolgen, en zorgen wij ervoor dat onze informatie op redactioneel vlak continue wordt bijgewerkt.

Aarzel tenslotte niet, beroep te doen op de diensten van F.E.N.-Vlaanderen, wanneer je bijkomende informatie zou wensen. Zij wordt jou met plezier aangeboden.

INHOUDSTAFEL

HOOFDSTUK I - Beknopte schets vooraf

• Klassieke structuur van een vzw.
• Wat beoogde de wetgever te bereiken met deze nieuwe verplichtingen.
• Wanneer kiest men voor een v.z.w.-statuut?
• Vorm van de statuten.
• Welke statutaire vermeldingen zijn verplicht?
• Welke formaliteiten moeten er vervuld worden eens de statuten opgesteld zijn?
• Verschil tussen effectieve en toegetreden leden?
• Tegen uiterlijk welke datums?
• Wat indien de vereniging haar bestaande statuten niet aanpast aan de gewijzigde wetgeving?
• Consultatie van de gepubliceerde akten

HOOFDSTUK II - Een vereniging

• Feitelijke vereniging
• Vereniging zonder winstoogmerk
• Verschil tussen een feitelijke vereniging en een v.z.w. – Figuratieve voorstelling
• Schematisch overzicht betreffende het verschil tussen een feitelijke vereniging en een v.z.w.

HOOFDSTUK III - Een nieuwe v.z.w. oprichten?

• Waarom een v.z.w. oprichten?
• Hoe verwerft men rechtspersoonlijkheid?
• Hoe de statuten opstellen?
  • Vorm van de statuten
  • Aantal exemplaren
  • Welke statutaire bepalingen zijn verplicht?
  • Wat zijn de sancties als de statuten onvolledig zijn?
• Welke formaliteiten moeten worden vervuld na de ondertekening van de statuten?
  • Neerlegging van de stauten op de griffie van de Rechtbank van Koophandel.
  • Ondernemingsnummer
  • Bekendmaking van de statuten en van de bestuurders
  • Register van de leden
• Wanneer verwerft de v.z.w. rechtspersoonlijkheid?
  • Beginsel
  • Vereniging in wording.

HOOFDSTUK IV - Structuur en organisatie van een v.z.w.

• Algemene vergadering
  • Wie maakt deel uit van de algemene vergadering?
  • Wat zijn de bevoegdheden van de algemene vergadering?
  • Wie kan stemmen tijdens de algemene vergadering?
  • Stem- en aanwezigheidsquorum
  • Vertegenwoordigingsrecht of volmachten van de leden
  • Hoe wordt de algemene vergadering bijeengeroepen?
  • Moeten notulen worden opgesteld?
• Raad van Bestuur
  • Wie maakt deel uit van de raad van bestuur?
  • Wat houdt een bestuursmandaat in?
  • Duur van het mandaat
  • Hoe wordt de vertegenwoordiging van de vzw gewaarborgd?
  • Wat moet worden bekendgemaakt?
  • Hoe kan de raad van bestuur optreden?
  • Hoe kan de samenstelling van de raad van bestuur worden gewijzigd?
• Overdracht van het dagelijks bestuur
  • Waarom het dagelijks bestuur aan iemand opdragen?
  • Wat moet worden verstaan onder dagelijks bestuur?
  • Welk statuut heeft de persoon aan wie het dagelijks bestuur is opgedragen?
  • Kunnen zijn bevoegdheden worden beperkt?
  • Hoe kan het dagelijks bestuur optreden?
  • Wat moet worden bekendgemaakt?

HOOFDSTUK V - Boekhoudkundige verplichtingen

• Algemene bepalingen
  • Vier soorten v.z.w.'s
  • Kleine v.z.w.'s
  • Volledige boekhouding "kleine v.z.w.", "grote v.z.w.", ...
  • Boekhouding
  • Boekjaar
  • Balanstotaal
  • Begroting
  • Gewone en/of uitzonderlijke ontvangsten
  • Fiscale aangifte
  • Inzagerecht van de leden
  • Wie keurt de rekening goed en wanneer?
  • Moet de rekening worden bekendgemaakt?
  • Moeten rekeningcommissarissen worden aangewezen?
• Boekhouding in de praktijk
  • Het opmaken van een vereenvoudigde boekhouding
  • Inschrijving in een ongesplits dagboek
• Bijlage (Model A) - Genormaliseerd minimaal model van dagboek - Ontvangsten en uitgaven
  • Vormvereisten van het dagboek
  • Inschrijven in het dagboek
  • Verantwoordingstukken
  • Continuïteit van de inschrijvingen
  • Bewaartermijnen
  • Commentaar bij de verschillende rubrieken in het kasboek
• Bijlage (Model B) – Genormaliseerd minimaal schema van de staat van ontvangsten en uitgaven
• Bijlage (Model C) – Inventaris van activa, rechten, schulden en verintenissen
  • Algemeen
  • Wat is de bedoeling van de inventaris?
  • Wanneer moet de inventaris worden opgesteld
  • Waarderingsregels
• Bijlage (model C) - Het genormaliseerd minimaal schema van de staat van vermogen
  • Bezittingen en schulden.
  • Belangrijke rechten en verplichtingen die niet in cijfers kunnen uitgedrukt worden.

HOOFDSTUK VI - Permanente en jaarlijkse verplichtingen

• Vermelding van de rechtsvorm "vzw" en adres van de maatschappelijke zetel.
• Jaarlijkse Algemene vergadering en Raad van bestuur.
• Neerlegging van de rekeningen
• Ledenregister
• Belastingsaangifte
• Patrimoniumtaks

HOOFDSTUK VII - Administratieve formulieren die gebruikt moeten worden

• Bestaande v.z.w.’s
  • Wijziging Raad van bestuur, dagelijks bestuur,...
  • Statutenwijziging
  • Statutenwijziging (wijziging van de benaming en/of zetel)
  • Ontbinding
  • Neerlegging van de jaarrekening
  • Benoeming of beëindiging functie commissaris (enkel voor heel grote v.z.w.’s)
  • Neerlegging van de gecoördineerde statuten na wijziging
• Nieuwe v.z.w.’s
• Algemene opmerkingen
• Invullen van de aanvraagformulieren I en II
  • Waar kan je de blanco aanvraagformulieren bekomen?
  • Wat is het verschil tussen beide aanvraagformulieren?

HOOFDSTUK VIII - Modelstatuten en -akten opgesteld conform de nieuwe wettelijke verplichtingen.

• Modelstatuten
• Modelakten
  • De akte betreffende de raad van bestuur
  • De akte betreffende de personen gemachtigd om de vereniging te vertegenwoordigen
  • De akte betreffende de personen aan wie het dagelijks bestuur is opgedragen

HOOFDSTUK IX - Consultatie van gepubliceerde akten

• Ondernemingen.
• Verenigingen.

HOOFDSTUK X - Wijziging van de statuten

• Wie kan de statuten wijzigen?
• Welke openbaarmakingsformaliteiten zijn er?

HOOFDSTUK XI - Aansprakelijkheid van een v.z.w.

• Welk aansprakelijkheidsrisico loopt de vereniging?
• Welk aansprakelijkheidsrisico lopen de leden?
• Welk aansprakelijkheidsrisico lopen de bestuurders en de met het dagelijks bestuur belaste personen?

HOOFDSTUK XII - Vermogen van de v.z.w.

• Wat mag een v.z.w. bezitten?
• Wat moet worden gedaan indien een v.z.w. een gift ontvangt?
  • Machtigingsprocedure
  • Tot wie moet u zich wenden om uw gift fiscaal af te trekken?

HOOFDSTUK XIII - Ontbinding en vereffening van een v.z.w.

• Hoe kan een v.z.w. vrijwillig worden ontbonden?
• Wanneer en hoe vindt een gerechtelijke ontbinding plaats?
  • Welke oorzaken van gerechtelijke ontbinding zijn er?
  • Hoe verloopt de procedure?
• Welke bestemming moet worden gegeven aan het patrimonium in geval van vereffening?
• Welke openbaarmakingsformaliteiten zijn er?

De wet van 27 juni 1921 gewijzigd door de wet van 2 mei 2002

Bronnen

NB. De gedetailleerde teksten met alle commentaren zullen weldra beschikbaar zijn op deze website.